الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
435
الهيات در نهج البلاغه (فارسى)
وَ لَو كانَتِ الأَنبِياءُ أَهلَ قُوَّةٍ لا تُرامُ ، وَ عِزَّةٍ لا تُضامُ ، وَ مُلكٍ تَمتَدُّ نَحوَهُ أَعناقُ الرِّجالِ ، وَ تُشَدُّ إِلَيهِ عُقَدُ الرِّحالِ لَكانَ ذلِكَ أَهوَنَ عَلَى الخَلقِ فِي الاعتِبارِ ، وَ أَبعَدَ لَهُم مِنَ الاستِكبارِ ، وَ لَأمَنوا عَن رَهبَةٍ قاهِرَةٍ لَهُم ، أَو رَغبَةٍ مائِلَةٍ بِهِم . فَكانَتِ النِّيّاتُ مُشتَرَكَةً ، وَ الحَسَناتُ مُقتَسَمَةً . وَ لكِنَّ اللَّهَ سُبحانَهُ أَرادَ أَن يَكونَ الاتِّباعُ لِرُسُلِه ، وَ التَّصديقُ بِكُتُبِه ، وَ الخُشوعُ لِوَجهِه ، وَ الاستِكانَةُ لِأَمرِه وَ الاستِسلامُ لِطاعَتِه ، أُموراً لَهُ خاصَّةً لا تَشوبُها مِن غَيرِها شائِبَةٌ ، وَ كُلَّما كانَتِ البَلوى وَ الاختِبارُ أَعظَمَ كانَتِ المَثوبَةُ وَ الجَزاءُ أَجزَلَ . اگر خداى سبحان مىخواست آنگاه كه پيامبرانش را مبعوث مىفرمود بگشايد برايشان خزانههاى طلا ، و معدنهاى زر ناب ، و محلّ غرس باغها را ، و اينكه با ايشان همراه سازد [ و به فرمانشان درآورَد ] مرغان آسمان و وحشيهاى زمينها را ، هرآينه [ اين كار را ] مىكرد ، و اگر اين گونه مىنمود ، هرآينه آزمايش و ابتلا ساقط مىشد ، و پاداش و كيفر باطل مىگشت ، و خبرها [ و وعد و وعيدهاى پيامبران ] از ميان مىرفت ، و بر پذيرندگان دين مزدهاى آزمايششدگان واجب نمىگرديد ، و مؤمنان مستحقّ ثواب نيكوكاران نمىشدند ، و اسمها معانى خود را لازم نمىداشتند ( يعنى اسمها بىمسمّى مىشدند ) . ليكن خداوند سبحان پيامبران خود را نيرومند و صاحبان قوّت در عزمهايشان قرار داد ، و آنها را ضعيف قرار داد در آنچه مىديد چشمهاى ظاهر از حالاتشان با قناعتى كه پر مىكند دلها و چشمها را از جهت بىنيازى ( كه در عين نياز ظاهرى ، بىنيازىِ حقيقى از غير خدا داشتند ) ، و با گرسنگى كه چشمها و گوشها را از ديدن و شنيدن پر از رنج مىكرد . و اگر پيامبران داراى قوّه و نيرويى بودند كه كسى قصد [ برخورد و معارضه با ] آنها را نمىنمود ، و